گیلان، سرای فرهنگی که فرهنگ سرا ندارد

تاریخ می گوید پرده ی تئاتر، برای نخستین بار در ایران 100سال پیش در بندرانزلی بالا رفت و گیلان، میزبان اولین گروه های نمایشی ایران شد. تهران و تبریز دراین زمینه پس ازگیلان  قرار دارند. گیلان همچنین پس از تهران و تبریز، جزء نخستین استان های ایران در چاپ و نشر روزنامه است.

شاعرانی چون حزین لاهیجی که همدردی محزونش برای " اسیر از یاد رفته " هنوز آشنای ایرانیان است از گیلان سرسبز برخاسته اند. البته هنوز هم گیلان، سرای فرهنگ محسوب می شود.

براساس اعلام اداره ی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان، این استان با داشتن 150هنرمند موسیقی، 170 هنرمند هنرهای تجسمی، 275خوش نویس برجسته، 550 بازیگر، نویسنده و کارگردان تئاتر، 480 شاعر و 100 داستان نویس برجسته و برگزیده، از استان های قابل اعتنا در کشور است. جالب است که بدانیم  گیلان با این سابقه و توانایی فرهنگی، سرای فرهنگی است که هنوز فرهنگ سرا ندارد. در حالیکه آمارها می گوید: پس ازتهران که 71 فرهنگ سرا دارد، اصفهان و تبریز به ترتیب 14 و 9 فرهنگسرای تخصصی دارند.

کاهن اعظم مصر باستان درسریال یوسف پیامبر(ع)، که زاده ی رشت است با تاکید بر نقش فرهنگ سراها در رشد تخصصی مبانی فرهنگی جامعه گفت: فرهنگ سراها در سمت و سو دادن فرهنگی به جوانان و نوجوانان و فراهم کردن زمینه ی مناسب برای تعالی فرهنگی جامعه، نقش مهمی دارند.

عباس امیری که در بیش از 30 فیلم سینمایی، تلویزیونی و نیزسریال تلویزیونی از جمله امام علی(ع)، یوسف پیامبر (ع) وکوچک جنگلی نقش های مهمی ایفا کرده است، از این که گیلان فرهنگ سرا ندارد گلایه کرد و گفت: زیبنده ی گیلان نیست که با سابقه ی درخشان فرهنگی اش از داشتن فرهنگ سرا محروم باشد.

فریده ی دریامج با 55 سال سن، ازبازیکنان پیشکسوت سینما وتلویزیون که بازی در 40 فیلم سینمایی و تلویزیونی را در کارنامه دارد هم گفت: فرهنگ سراها مکان های خوبی برای آموزش تخصصی هنر محسوب می شوند و جا دارد گیلان، با سابقه ی فرهنگی برجسته اش، نه یک فرهنگ سرا، بلکه چند فرهنگ سرا داشته باشد.

حسین توشه بازیگر تئاتر،سینما و تلویزیون هم که در کارنامه ی هنری 40ساله اش بازی در80 نمایش، سریال و فیلم سینمایی را جا داده است گفت: انبوه جوانان گیلانی مشتاق هنر، می توانند با گردآمدن درفرهنگ سراها، به صورت تخصصی و متمرکز آموزش ببینند و با ارتباط مستقیم و منسجم با پیشکسوتان، رو در رو هنر را بیاموزند.

این بازیگر که پارسال دیپلم افتخار بهترین بازیگر مرد را در هفدهمین جشنواره ی تولیدات مراکز استانها در بندرعباس برای بازی درفیلم تلویزیونی" افرا" از آن خود کرده است می گوید: مطالعه و تحقیق و نیز کارورزی هنری، به محافلی شناسامه دار همچون فرهنگ سراها نیاز دارد، محافلی که گیلان از داشتنش محروم است.

محمد بشرا که به پدر شعر نوی گیلکی معروف است و تا کنون 8 کتاب در زمینه ی فرهنگ گیلان نوشته و چاپ کرده است، فرهنگ سراها را مکان مناسبی برای نقد وبررسی فرهنگی دانست و گفت: فرهنگ سراها علاوه بر این کارکردشان، عامل انتقال فرهنگ به نسل جوان هم محسوب می شوند.
این شاعر و نویسنده ی گیلانی همچنین فرهنگ سراها را کارگاه های تخصصی فرهنگ آموزی خواند و گفت:نمی دانم چرا گیلان با سابقه ی درخشان فرهنگی اش، فرهنگ سرا ندارد.

محمد گلچین، عکاس برجسته ی گیلانی که حدود 100عکس مستند اجتماعی او به عنوان عکس های برگزیده، در ژاپن، دانمارک، ایتالیا، استرالیا، چین، چک، کوبا، فرانسه، انگلستان و مالزی به نمایش درآمده است هم گفت: فرهنگ سراها نه تنها برای هنرمندان، بلکه برای عموم مردم هم مفیدند چرا که میزان شناسایی عمومی را نسبت به هنر و آموزه های هنری افزایش می دهند.

این هنرمند گیلانی که در کارنامه ی هنری 17ساله اش 15جایزه ی بین المللی دارد معتقد است: داشتن فرهنگ سراها و خانه های فرهنگ می تواند زمینه ساز مقابله ی اصولی و عمیق با جنگ نرم  محسوب می شوند.

علی حاج علی عسکری بازیگر، کارگردان و نمایش نامه نویس با سابقه گیلانی که تاکنون در 100 نمایش کوتاه و بلند بازیگر، کارگردانی یا نویسندگی کرده است گفت: هنر برای یافتن جایگاه واقعی اش، به مکان هایی ویژه که امکاناتی تخصصی داشته باشد نیازمند است.

این هنرمند گیلانی که 2 کتاب در زمینه ی تئاتر نوشته است با گلایه از نبود فرهنگ سرا در رشت و دیگر شهرهای گیلان گفت:رشت فقط یک مجتمع فرهنگی - هنری دارد که بیشتر، مکانی برای عرضه ی امور دولتی و همایش های اداری است.

واما به رغم کارکردهای ویژه ی فرهنگ سراها که مکان های تخصصی آموزش و پژوهش هنر محسوب می شوند و می توانند پایگاه تبادلات فرهنگی باشند، گیلان ازداشتن فرهنگ سرا محروم است.

براساس اعلام اداره ی کل فرهنگ وارشاد اسلامی گیلان، این استان، اگرچه15  مجتمع فرهنگی- هنری دارد، اما درعمل، هیچ یک از آنها جایگاه تخصصی عرضه و آموزش هنر نسیتند و به رغم تعدد مجتمع های فرهنگی نیاز به فرهنگ سراها همچنان در برخی مناطق گیلان، به ویژه در شهر یک میلیون و 200 هزار نفری رشت احساس می شود.

بررسی ها نشان می دهد، ایجاد فرهنگ سراها از وظایف شهرداری هاست.

مدیرکل فرهنگ وارشاد اسلامی گیلان با بیان اینکه ایجاد فرهنگ سراها جزء وظایف شهرداری هاست گفت: ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی در این زمینه، هیچ وظیفه ای ندارند اما ساخت مجتمع های فرهنگی و سینماها از وظایف این ادارات است.
حمید پورعیسی افزود:اداره ی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان برای حل مشکلات ناشی از نبود فرهنگ سرا درکلان شهر رشت، ساخت بزرگترین تالار سینمایی کشوررا از پارسال دراین شهر آغاز کرده است که تا کنون 40 درصد پیشرفت دارد.

وی گفت:این تالار، اگرچه همه ی کارکردهای یک فرهنگ سرا را ندارد اما امیدواریم، بتواند بخشی از نیازهای عمومی به فرهنگ سراها را در رشت برطرف کند.

شهردار رشت که متولی اصلی ساخت فرهنگ سراها در بزرگترین شهر شمال ایران است گفت: اگرچه قبول داریم که شهر یک میلیون و 200 هزار نفری رشت، با سابقه ی درخشان فرهنگی اش، نیازمند چند فرهنگ سرا است، اما واقعیت این است که شهرداری این شهر، با سابقه ی 104 ساله اش تا 2 سال پیش، حتی سازمان فرهنگی - ورزشی هم نداشت، سازمانی که متولی امور فرهنگی شهرداری محسوب می شود و ساخت فرهنگ سرا ها از وظایف آن است.

محمود فریدونی می گوید: درحالیکه رشت، به دست کم 3 فرهنگ سرا نیاز دارد به علت کمبود اعتبار، در حال حاضر توان ساخت آنها را نداریم.
وی افزود: در حالیکه ساخت این سه فرهنگ سرا به طور میانگین به 100 میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد، مجموع اعتبارات فرهنگی شهرداری رشت در سال 89 بیست و پنج میلیارد ریال است.

شهردار کلان شهر رشت می گوید: با روند فعلی بودجه دهی به نظر می رسد ساخت فرهنگ سراهای رشت 6 سال طول بکشد در حالیکه اگر اعتبارات به موقع تامین شود، ظرف 2 سال می توان، سه فرهنگ سرا در رشت ساخت.

محمود فریدونی درادامه با اشاره به تلاش های شهرداری رشت برای حل مشکل  نبود فرهنگ سراها در این شهرگفت: در بسته ای فرهنگی که قرار است در دور سوم سفرهای استانی رئیس جمهور به گیلان، به دولت تقدیم شود، نیازهای فرهنگی شهر رشت از جمله نبود فرهنگ سراها، جمع بندی و ارائه شده است که امیدواریم با نظر مساعد دولت، این مشکل به زودی حل شود.

کوتاه سخن اینکه: به نظرمی رسد با توجه به سابقه ی درخشان فرهنگی گیلان،  محروم بودن این استان ازفرهنگ سراها امری پذیرفتنی نیست. با توجه به نقش فرهنگ سراها در بالندگی فرهنگی جامعه و تمرکز آموزش هنر به جوانان و نوجوانان که با آسیب های گوناگون فرهنگی مواجه اند شتاب دادن به فرآیند بهره مندی گیلان از این امکانات فرهنگی،اجتناب ناپذیر است.

افزایش رای زنی های منطقه ای و کشوری دراین زمینه، برای جلب حمایت های مالی مورد نیاز برای ساخت فرهنگ سراها ضروری به نظرمی رسد. اولویت بندی عملکردها و اهمیت دادن بیشتر به بخش فرهنگ، پیش نیازی مهم در این زمینه ارزیابی می شود.

فراموش نکنیم زمانی که شهرداری رشت، که یکی از با سابقه ترین شهرداری ها در ایران است و نیز پردرآمدترین شهرداری گیلان محسوب می شود ، درتامین اعتبار مورد نیاز برای ساخت فرهنگ سراها با مشکلات جدی روبروست، دیگر شهرداری های گیلان، با مشکلات سخت تری در این زمینه روبرو اند و نیاز به کمک های جدی فرابخشی دارند.

استفاده از اين خبر فقط با ذكر نام رشت گشت مجاز مي باشد .